KASIM SAYISI BAYİDE!


ABONE OL

Türkiye'nin Öncü Kadınları

Serpil Çakır

31.10.2019

 

Türkiye'nin Öncü Kadınları

Cahide Sonku: Türk sinemasının ilk kadın film yönetmeni ve yapımcısı

Kadının Osmanlı İmparatorluğu’ndan Türkiye Cumhuriyeti’ne uzanan zorlu yolculuğunda alanlarında tarih yazan isimler...

Öncü kadınlar bize, kadınların çeşitli meslek alanlarındaki hayatlarını gerçekleştirme ve değiştirme öykülerini verir. Bu öyküler aynı zamanda kadınların kamusal alanda varlık göstermelerinin ve toplumsal yaşamı kendileri ile birlikte dönüştürme mücadelelerinin de öyküleridir. Bize kadınların kendi hayatlarını değiştirmede verdikleri mücadele ve özgüveni gösterirler. Bu öyküleri okuyan biz kadınlar ise aynı gücü hisseder, bize aktarılan özgüveni yaşarız. Türkiye’de kadının özgürleşmesinin ve görünürlüğünün yolunun açılmasına sayısız kadın katkıda bulundu ve bulunuyor.

Seçkimiz kaynak, belge ve sayfa kısıtlılığı nedeniyle doğal olarak sınırlılık arz ediyor. Oluşturduğumuz bu listede Türkiye’nin çok kültürlülüğünün yansıtılmasına ve farklı mesleklerin kapsanmasına olabildiğince çalışıldı. Yazar, tiyatrocu, şair, gazeteci, sinema yönetmeni, fotoğrafçı, dergici, akademisyen gibi Türkiye’nin kültür, sanat ve akademi yaşamına öncülük eden kadınlara yer verildi.

İstanbul Kadın Müzesi Arşivi

Afife Jale: İlk Müslüman kadın tiyatrocu

İstanbul Kadın Müzesi Arşivi

Selma Rıza Feraceli: Osmanlı'nın ilk Müslüman kadın gazetecisi

İstanbul Kadın Müzesi Arşivi

Adile Sultan: Osmanlı'nın Divan düzenleyen tek kadın şairi

İstanbul Kadın Müzesi Arşivi

Selma Emiroğlu Aykan: Türkiye'nin ilk profesyonel kadın karikatüristi

İstanbul Kadın Müzesi Arşivi

Semiha Berksoy: İlk profesyonel Müslüman kadın operacı

İstanbul Kadın Müzesi Arşivi

Naciye Suman: İlk profesyonel Müslüman kadın fotoğrafçı

İstanbul Kadın Müzesi Arşivi

Aruşyak Papazyan: Osmanlı'nın ilk profesyonel Ermeni kadın tiyatrocusu

İstanbul Kadın Müzesi Arşivi

Semiha Es: Türkiye basınının ilk profesyonel gezi ve savaş fotoğrafçısı

İstanbul Kadın Müzesi Arşivi

Müfide Kadri: Osmanlı'nın bilinen ilk Türk kadın ressamı

İstanbul Kadın Müzesi Arşivi

Eleni Fotiadou Küreman: Türkiye basınının ilk profesyonel kadın fotomuhabiri olan ve meslek yaşamına 1947’de başlayan Küreman, aynı zamanda ilk profesyonel Rum fotomuhabiri olarak da biliniyor.

Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı Sanat Eserleri Koleksiyonu

Nuriye Ulviye Mevlan Civelek: Türkiye’nin ilk feminist dergisi olan Kadınlar Dünyası’nın (1913–1921) kurucusu. Bu dergi, yine Civelek’in kurucusu olduğu Müdafaa–i Hukuk–ı Nisvan Cemiyeti bünyesinde çıkarılıyordu.

Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı Süreyya Ağaoğlu Özel Arşivi

Melahat Ruacan: Türkiye’nin ilk kadın hakimi Ruacan, 1932 yılında Ankara Adliyesi Asliye Mahkemesi’nde göreve başladı. Aynı zamanda 1945’te Türkiye ve dünyada Yüksek Mahkeme üyeliğine atanan ilk kadın olarak Yargıtay üyeliğine getirildi.

Yıldız V. Moran Arşivi

Yıldız Moran: 1932 doğumlu Moran, Türkiye’nin akademik fotoğraf eğitimi almış ilk kadın fotoğrafçısı.

Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı Sanat Eserleri Koleksiyonu

Nigâr Hanım: Şair Nigâr olarak da tanınan ünlü edebiyatçı, Osmanlı İmparatorluğu’nda tiyatro senaryosu yazan ilk kadın.

İstanbul Kadın Müzesi Arşivi

Bedia Muvahhit: Muvahhit, Neyyire Neyir’le birlikte rol aldığı 1923 tarihli Ateşten Gömlek filmiyle, ilk iki Müslüman kadın sinema oyuncusundan biri olarak Türkiye’nin öncü kadınları arasında yer aldı.

Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Müfide İlhan Özel Arşivi

Müfide İlhan: 1950 yılında Mersin Belediyesi’nde göreve başlayan İlhan, Türkiye’nin ilk kadın il belediye başkanı oldu.

Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı Görsel Koleksiyonu

Nermin Abadan-Unat: 1953’te Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’ne atanan ilk kadın asistan Unat, Türkiye’nin ilk kadın akademisyeni.

İstanbul Kadın Müzesi Arşivi

Vecihe Daryal: İlk profesyonel kadın kanun virtüözü olan 1908 doğumlu Daryal, Osmanlı İmparatorluğu’nun ilk resmi müzik okulu Darülelhan’a özel yeteneği sayesinde 9 yaşında kabul edildi.

Yine de kaynak açısından 30 yıl öncesine kıyasla hayli şanslıyız. Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı ile onun kadın özel arşivleri ve ayrıca İstanbul Kadın Kültür Vakfı ile onun sanal “ilk”ler sergisi gibi kaynaklar sayesinde kadın öncüleri gösteren bilgi ve fotoğraflara ulaşmak giderek daha mümkün kılınıyor. <br><br>

Kadın tarihi çalışmalarıyla kadına tarihin özneleri olarak bakılır. Çeşitli tarihsel dönemlerde kadının toplumsal, siyasal, kültürel ve ekonomik yapılardaki türlü deneyim biçimleri görünür kılınır. Dönemin/yerelin özgünlüğü ve koşulları, dinamik çeşitliliği önemsenir. Kadın tarihinde iktidar, bilgi, kimlik konularına odaklanılır; kesişimsellik kavramı dahil edilerek cinsiyet, sınıf, cinsellik, ırk, etnisite, ulus gibi eksenler irdelenir. Kadınların geçmişleriyle bugünleri arasında süreklilik kurulur, bellek kazandırılır. Bunlar yapılırken kadını baskılayan patriarka sarsılır, kadın hak mücadelesinden, mesleklerinde öncü kadınlara, emekçi kadınlara değin yaşam öyküleri ve var olma biçimleri ortaya koyulur.

Yorum Yaz

Toplam Yorum: 0

Yorum yapabilmek için giriş yapmanız gerekmektedir.


Ghost is Here

İstanbul Kadın Müzesi Arşivi

Afife Jale: İlk Müslüman kadın tiyatrocu

İstanbul Kadın Müzesi Arşivi

Selma Rıza Feraceli: Osmanlı'nın ilk Müslüman kadın gazetecisi

İstanbul Kadın Müzesi Arşivi

Adile Sultan: Osmanlı'nın Divan düzenleyen tek kadın şairi

İstanbul Kadın Müzesi Arşivi

Selma Emiroğlu Aykan: Türkiye'nin ilk profesyonel kadın karikatüristi

İstanbul Kadın Müzesi Arşivi

Semiha Berksoy: İlk profesyonel Müslüman kadın operacı

İstanbul Kadın Müzesi Arşivi

Naciye Suman: İlk profesyonel Müslüman kadın fotoğrafçı

İstanbul Kadın Müzesi Arşivi

Aruşyak Papazyan: Osmanlı'nın ilk profesyonel Ermeni kadın tiyatrocusu

İstanbul Kadın Müzesi Arşivi

Semiha Es: Türkiye basınının ilk profesyonel gezi ve savaş fotoğrafçısı

İstanbul Kadın Müzesi Arşivi

Müfide Kadri: Osmanlı'nın bilinen ilk Türk kadın ressamı

İstanbul Kadın Müzesi Arşivi

Eleni Fotiadou Küreman: Türkiye basınının ilk profesyonel kadın fotomuhabiri olan ve meslek yaşamına 1947’de başlayan Küreman, aynı zamanda ilk profesyonel Rum fotomuhabiri olarak da biliniyor.

Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı Sanat Eserleri Koleksiyonu

Nuriye Ulviye Mevlan Civelek: Türkiye’nin ilk feminist dergisi olan Kadınlar Dünyası’nın (1913–1921) kurucusu. Bu dergi, yine Civelek’in kurucusu olduğu Müdafaa–i Hukuk–ı Nisvan Cemiyeti bünyesinde çıkarılıyordu.

Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı Süreyya Ağaoğlu Özel Arşivi

Melahat Ruacan: Türkiye’nin ilk kadın hakimi Ruacan, 1932 yılında Ankara Adliyesi Asliye Mahkemesi’nde göreve başladı. Aynı zamanda 1945’te Türkiye ve dünyada Yüksek Mahkeme üyeliğine atanan ilk kadın olarak Yargıtay üyeliğine getirildi.

Yıldız V. Moran Arşivi

Yıldız Moran: 1932 doğumlu Moran, Türkiye’nin akademik fotoğraf eğitimi almış ilk kadın fotoğrafçısı.

Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı Sanat Eserleri Koleksiyonu

Nigâr Hanım: Şair Nigâr olarak da tanınan ünlü edebiyatçı, Osmanlı İmparatorluğu’nda tiyatro senaryosu yazan ilk kadın.

İstanbul Kadın Müzesi Arşivi

Bedia Muvahhit: Muvahhit, Neyyire Neyir’le birlikte rol aldığı 1923 tarihli Ateşten Gömlek filmiyle, ilk iki Müslüman kadın sinema oyuncusundan biri olarak Türkiye’nin öncü kadınları arasında yer aldı.

Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Müfide İlhan Özel Arşivi

Müfide İlhan: 1950 yılında Mersin Belediyesi’nde göreve başlayan İlhan, Türkiye’nin ilk kadın il belediye başkanı oldu.

Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı Görsel Koleksiyonu

Nermin Abadan-Unat: 1953’te Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’ne atanan ilk kadın asistan Unat, Türkiye’nin ilk kadın akademisyeni.

İstanbul Kadın Müzesi Arşivi

Vecihe Daryal: İlk profesyonel kadın kanun virtüözü olan 1908 doğumlu Daryal, Osmanlı İmparatorluğu’nun ilk resmi müzik okulu Darülelhan’a özel yeteneği sayesinde 9 yaşında kabul edildi.

GİRİŞ YAP

Kullanıcı adı ve şifrenizle giriş yapabilirsiniz.

Şifremi Unuttum Üye Olmak İstiyorum

İletişim İzni Koşullarını okudum, kabul ediyorum.
Zaten üyeyim

Lütfen kayıtlı email adresinizi giriniz.

Geri Dön

VEYA