ARALIK SAYISI BAYİDE!

ABONE OL


ABONE OL

Amerika’da Müslüman Olmak

Leila Fadel

Lynsey Addario

26.4.2018

 

Amerika’da Müslüman Olmak

Güney Los Angeles’ta çocuklar, Siyahi Müslüman toplum merkezi Islah LA’in de desteğiyle yapılan bir piknikte Ramazan Bayramı’nı kutluyor. İmam Cihad Safir’in yönettiği merkez, dayanışma ve eğitim ile sosyal ve ekonomik kalkınmayı teşvik etmek için çalışıyor.

Yanlış anlaşılan ve çoğu zaman iftiraya uğrayan Müslümanlar, ABD’nin dokusunun canlı ve giderek daha da görünürleşen bir parçası.

Güney Teksas’ta, petrol kenti Victoria’daki bakır kubbeli yapı yanarken izlemekten başka yapılabilecek bir şey yoktu.

Abe Ajrami’nin kızı ile diğer lise mezunlarının başarılarının kutlandığı, çocuklarının din dersleri gördüğü, ailesiyle birlikte her cuma günü ibadet edip insanlarla kaynaştığı cami yok olmuştu.

Gecenin köründe gelen telefonla camiye koşan Filistin kökenli Amerikalı Ajrami, “Yıkılmamaya çalışıyordum,” diyor. Evlerinin oturma odasında bana o anları anlatırken, sonradan Müslüman olmuş bir Amerikalı olan karısı Heidi sağında, kızları Hannah ve Jenin solunda oturuyor, oğlu Rami ise üst katta uyuyor.

Bu aile bana kendi ailemi anımsatıyor. Aslen Lübnanlı olan babam da Ajrami gibi, daha iyi bir eğitim ve daha iyi bir gelecek için ABD’ye gelmişti. Benim annem de tıpkı Heidi gibi Üniteryen Üniversalist iken üniversitede müstakbel kocasıyla tanışmış ve din değiştirmişti. Ebeveynlerim beş Müslüman Amerikalı çocuk yetiştirdi.

Gazze Şeridi’nde yoksul bir ailede doğan Ajrami hemşirelik okumuş, çünkü gücü ancak buna yetiyormuş. 1994’te bir arkadaşının yardımıyla vize almış ve Omaha’daki Clarkson College’dan (Nebraska) burs kazanmış. Burada, Teksas doğumlu bir asker kızı olan Heidi ile tanışmış. Heidi Victoria’daki bir üniversitede İngilizce öğretmeni olarak iş bulunca oraya taşınmışlar. Ajrami de bir hastanede başhemşire olmuş. Şimdi hastane ve klinik gibi yerlere sağlık çalışanı sağlayan bir ajansı var ve havuzlu büyük bir evde oturuyorlar. Tanrı –bu kasabadaki birçok insanın yaşamının merkezinde olduğu gibi– onların yaşamlarında da büyük bir yere sahip.


İmam Fazal Hassan ve Amjad Shaik, Washington eyaletindeki Bellevue kentinde, geçen yıl kundaklanan camilerindeki hasarı değerlendiriyor. Daha önce de cami cemaatinden bir kişiye saldırmış, akli dengesi yerinde olmayan bir adam suçu kabul etti ama hakkında nefret suçundan dava açılmadı.

Caminin ateşe verildiği 28 Ocak 2017 gecesi Ajrami, buradaki küçük Müslüman cemaatinden olan diğer insanlarla birlikte yangını izlemiş. Birbirlerine sarılmış, ağlamış ve dua etmişler. (Bu olaydan yalnızca birkaç saat önce Başkan Donald Trump bir seçim vaadini yerine getirmek için Müslümanların çoğunlukta olduğu yedi ülkeden gelen hiç kimsenin ülkeye alınmayacağı yönünde bir kararname çıkarmıştı.)

Nefret suçuyla yargılanan bir kundakçı tarafından başlatıldığı iddia edilen yangın, binanın bazı bölümlerinin yıkılmasına neden oldu. Yalnızca bakır kubbeler ve Kuran’dan alıntıların kazınmış olduğu mermer levhalar ayakta kalabildi. Ajrami’nin, “Yeniden inşa edeceğiz, SEVGİYLE!” yazarak internette paylaştığı fotoğraflar hızla yayıldı. Birkaç gün içinde cami için bir milyon dolar toplanmış, cemaatin yardımına koşan kent halkının desteği de büyük olmuştu. Bugün hâlâ posta kutularına çekler gelmeye devam ediyor.

Ajrami, camisinin külleri arasında kendisini bekleyen görevi net olarak görmüş. “Bir insan olarak yalnızca Müslümanlığımla tanımlanmak istemiyordum. Ama bu yangın yüzünden, ön plana çıkmamız gerekiyordu gerçekten,” diyor. Kaygılarını bir yana bırakıp sözcü olarak basına konuşmaya, inancı hakkında konuşmalar yapmaya başlamış. “Derin nefesler almanız gerekiyor, çünkü bir noktada gerçekten de kendinizi sorgulamaya başlıyorsunuz,” diye ekliyor. “Bunu neden yapıyorum? Neden iyi bir adam olduğumu size kanıtlamam gerekiyor?”

Lynsey Addario

Houston kentinin banliyösünde yaşayan, petrol proje müdürlüğünden emekli Airaj Jilani, Elvis Presley rolünde gösteri yapıyor. Pakistan’da geçen çocukluğundan bu yana onun hayranıymış. “Ben Elvis hayranıydım. Erkek kardeşim The Beatles hayranıydı,” diyor. 1978’de Presley’nin Memphis’teki (Tennessee) Graceland malikânesini gezmiş; ertesi yıl da Teksas’a taşınmış.

Lynsey Addario

Michigan, Dearborn’da, İslamcı radikallerle çatışırken ölen Iraklı bir polisin yakınları geleneksel cenaze töreninde.

Lynsey Addario

Geçen yıl Ramazan ayı sonunda, Kaliforniya, Anaheim’daki Angel Stadyumu’nda kılınan bayram namazına yaklaşık 20 bin Müslüman katıldı. ABD Müslümanları genellikle bayramı en güzel giysileriyle karşılıyor. Bayram namazı üç gün sürecek kutlama ve ziyafetlerin başladığını müjdeliyor. ABD’de işverenler ve okullar genellikle bu bayram günlerini tatil etmiyor, bu nedenle de çoğu Müslüman bayramı kutlamak için izin almak zorunda kalıyor.

Lynsey Addario

İmam Jamil Bastress, Pennsylvania’daki manevi konaklama merkezi Farm of Peace’in (Barış Çiftliği) hem imamı, hem de çobanı. Gerektiğinde helal kasaplığı da o yapıyor. Buradaki amaçlarının Dünya’yı ve birbirlerini sevmek olduğunu söylüyor. Bu küçük Sufi cemaatinin çoğu üyesi gibi Bastress de Müslümanlığa sonradan geçmiş.

Lynsey Addario

Afgan kökenli Amerikalı gençler, Kaliforniya, Maywood’da helal dana ve tavuk etli çeşitleriyle bilinen pizzacı Big Al’s Pizzeria’da yemeklerinin keyfini çıkarıyor. Gruptakilerin kimisi arkadaş, kimileri ise yeni tanışıyor; İran yeni yılı olan ve bahar ekinoksuna denk gelen Nevruz’u kutlamak için Los Angeles bölgesine gelmişler.

Lynsey Addario

Geleneksel bir Bengal düğününün ardından damat Tazer Khan, üç erkek kardeşinin eşleri –Papia Jeani, Fatima Koli ve Ferdous Akthar– ile Michigan, Roseville’ deki Athena Davet Salonu’nda sahneye çıkmış, gelinin fotoğraf çekimi için onlara katılmasını bekliyor.

Lynsey Addario

Abdelrahman Abdelaziz (soldaki) her sabah New York’un West Village semtindeki 18. itfaiye birliğinin istasyonunda komşuları selamlıyor. Filistin kökenli bu Amerikalı, teşkilatta çavuş rütbesinde ve kendini biraz da dininin elçisi gibi görüyor. “Bütün Müslümanların terörist olmadığını göstermek istedim,” diyor. “Topluma faydalı insanlarız biz.”

Lynsey Addario

Michigan, Hamtramck’ta çocuklar serinletici lezzetleri tatmak için dondurma arabasının etrafını sarmış. Bu mahalledeki çoğu çocuğun ailesi Yemen’den gelmiş. Detroit’in kuşattığı bu kentte nüfusun (21 bin 750) çoğu Müslüman ve kent konseyinde de Müslümanlar çoğunlukta.

Lynsey Addario

Michigan, Hamtramck’ta çocuklar serinletici lezzetleri tatmak için dondurma arabasının etrafını sarmış. Bu mahalledeki çoğu çocuğun ailesi Yemen’den gelmiş. Detroit’in kuşattığı bu kentte nüfusun (21 bin 750) çoğu Müslüman ve kent konseyinde de Müslümanlar çoğunlukta.

Lynsey Addario

Marya Ayloush internetten satış yapan tesettür giyim markası Austere Attire için Los Angeles’ta yapılan moda çekimlerini yönetirken gülüyor. Ayloush bu fotoğrafları ürünlerini sosyal medyada ve web sitesinde pazarlamak için kullanacak. Dindar kadınlar için muhafazakâr giyim üretme işi, ABD’de sıçrama yaptı.

Günümüzde Amerika Birleşik Devletleri’ndeki tahminen 3 milyon 450 bin Müslüman’ın çevresini düşmanca bir hava sarmış durumda; inançları bir yandan şiddet kullanan radikaller, diğer yandan da Müslüman karşıtı hareket tarafından çarpıtılıyor. Muhafazakâr yorumcu ve politikacıların Müslüman karşıtı sert söylemleri, yükselen nefreti iyice körüklüyor –buna Başkan’ınkiler de dahil. Trump birçok kez İslam’ı bir tehdit olarak tanımlayarak, Britanyalı bir nefret grubunun Müslüman karşıtı videolarını retweet etti. Ve 20 yıldan uzun bir süredir ilk kez Ramazan ayını kutlamak üzere Beyaz Saray’da iftar daveti verilmeyeceğine karar vermesi örneğinde de görüldüğü gibi, İslam’la arasına koyduğu mesafeyi koruyor.

Ajrami’nin camisi geçen yıl ülke çapında tehdit, vandalizm ya da kundaklamanın hedefi olan 100’den fazla camiden biri. Nefret suçları artıyor. 2016’da FBI, bir önceki yıla oranla Müslümanların hedef alındığı olaylarda yüzde 19’luk bir artış gerçekleştiğini belgeledi. Amerika’daki Müslümanlar üzerine araştırmalar yapan ABD Sosyal Politika ve Anlayış Enstitüsü’ne göre, okulda zorbalığa maruz kaldığını bildiren Müslüman çocukların oranı, diğer inanç gruplarından olan çocuklara göre daha fazla. Pew Araştırma Merkezi’nin bir anketine göre ise Müslüman Amerikalıların yarısı, son yıllarda Müslüman olmanın daha zor hâle geldiğini düşünüyor.

Ancak Amerika’daki Müslüman toplulukları yine de gelişiyor. ABD’de yaşayan Müslümanlar başlarını örten kadınlar için muhafazakâr giysiler üretiyor ve Macy’s mağazalarında artık Müslüman kadınlar için moda ürünleri satılıyor. Costco ve Whole Foods gibi market zincirlerinde helal ürünler bulunuyor. Hatta, Mattel markası piyasaya Müslüman bir Barbie bile sürdü. Olimpik eskrimci Ibtihaj Muhammed’in model alındığı bebeğin kıyafeti başörtüsüyle tamamlanmış. Berkeley’de (Kaliforniya) Müslümanlar için bir temel bilimler üniversitesi, Claremont’ta da (Kaliforniya) lisansüstü eğitim veren bir okul var. Toplumsal aktivizm giderek yaygınlaşıyor ve Müslüman aktivistler marjinalleştirilen diğer topluluklarla güçlerini birleştiriyor.

Hedef gösterildiklerini hisseden Müslümanlar giderek politikleşiyor. Pluralism Project (Çoğulculuk Projesi) gibi gruplar, yalnızca Maryland’de bile onlarca Müslüman adayı seçimlere girmeleri için destekliyor ve eğitiyor. Artık, Minnesota Temsilciler Meclisi’nde başörtüsü takan Somali kökenli Amerikalı bir kadın var; Michigan’da Müslüman bir adam valiliğe oynuyor. Kongre’de günümüzde iki Müslüman var ve daha fazlası da bu yılki seçimlerde yarışacak.

Görece yeni göçmenler ve çocukları, bu dinin mensuplarının en geniş kesimini oluşturuyor. ABD genelinde birçok imam ülke dışında doğmuş. Ancak çoğu zaman yabancı görülen bu dini, kültürel olarak tanıdık bir dile tercüme edebilecek, ABD’de büyümüş –siyah, beyaz, koyu tenli– Müslümanlardan oluşan kuşakla aynı dili konuşan Müslüman önderler ve din bilginlerinin sayısı da artıyor. Amerika’daki Müslümanların neredeyse yarısı bu ülkede doğmuş. Bu dinin ABD’deki yüzü oldukça genç; yarıya yakını Y kuşağından ve yetişkinliğe 11 Eylül 2001’deki terör saldırılarından sonra adım atmışlar.

Bu kuşağa hitap eden önderlerden biri de yarı beyaz, yarı siyahi bir hatip olan Kaliforniyalı Usama Canon. 1996’da Müslüman olduktan sonra gerek ABD’de, gerekse diğer bazı ülkelerde İslam bilginlerinden eğitim almış.


Houston’da bulunan Centro Islamico’dan gelen çocuklar, Teksas, Hockley’deki Showboat Açıkhava Sineması’na yaptıkları gezi sırasında onlara atıştırmalık alan bir veliyi bekliyor. 2016’da açılan cami İspanyolca konuşan Müslümanlara hizmet veriyor.

Canon, Houston’daki bir camide gece boyu süren bir sohbeti dinledikten sonra benimle konuşurken, “Önemli bilginlerden biri İslamiyet’in, aktığı yatağın rengini alan saf ve temiz bir su gibi olduğunu söyledi,” diyor. “Bu yüzden, umuyorum ki Amerika’daki Müslümanlar o dere yatağını öyle güzel renklendirir ve Amerika’ya öyle bir katkıları olur ki, bu su onun üzerinde aktığında eşsiz ve belirgin biçimde Amerika’ya özgü bir renk ve tada bürünür; ama aynı zamanda bir inanç geleneği olarak özüne de sadık kalabilir.”

Bu renk ve tat, ABD’dekİ Müslüman toplulukların oluşturduğu mozaikten geliyor; on yıldan fazladır İslam dünyası hakkında yazmama rağmen başka bir yerde görmediğim bir çeşitlilik bu. Dünya genelinde yaklaşık 1,8 milyar Müslüman yaşıyor. 75 farklı ülkeden inananlarıyla İslam, Amerika Birleşik Devletleri’nde en çok çeşitliliğe sahip inançlardan biri. Güney, Batı, Kuzeydoğu ve Ortabatı ABD’de Müslümanları ziyaret ettim. Gördüğüm etnisite, gelenek, sınıf, kültür ve dil çeşitliliğini daha önce yalnızca bir kez görmüştüm; o da Mekke’deki Hac ziyareti sırasında.

Amerika’da İslam’ı keşfetmeye çıktığım geziler beni, Pennsylvania kırsalındaki manevi bir konaklama yerinde tefekkür eden, Allah’a şükreden ve birlikte çiftçilik yapan, sonradan Sufi olmuş –çoğu beyaz– insanlarla tanıştırdı. Bu konaklama merkezinin adı Farm of Peace (Barış Çiftliği) ve yoga felsefesini hatırlatan gösterişsiz, toprakla iç içe bir havası var; bu nedenle de imamın hem bardak çekme, hem de akupunktur tedavisi uyguluyor olması şaşırtıcı değil. İmam 42 hektarlık bu çiftliğin hem çobanı, hem de kasabı aynı zamanda.

Şikago’da, Hz. Muhammed’i öven ilahiler söyleyen bir genç kız korosunu dinleyen Bosnalı Müslümanlarla tanıştım. Şikago’nun dışında kalan bir alışveriş bölgesinin yakınlarında, çoğunlukla Güney Asyalılardan oluşan bir Şii cemaate sahip olan ve babamın da gittiği camiye gittim. Ek güvenlik önlemi olarak kapıya yeni bir dijital kilit takılmış. İmam cemaate, oy vermelerini, seçimlerde aday olmalarını, toplumsal örgütlenme ve hizmetlerde yer almalarını öğütlüyordu. Babamın ailesinden birçok kişinin yaşadığı Dearborn’da (Michigan), çoğu Arap olan Müslümanları ziyaret ettim. Burada, insanlar yerel argoda Arapça ile İngilizceyi karıştırarak kullanıyor, tabelalar her iki dilde ve Ortadoğu mutfağı pizzadan daha yaygın.

Devamını National Geographic Türkiye’nin Mayıs 2018 sayısında okuyabilirsiniz.

Yorum Yaz

Toplam Yorum: 0

Yorum yapabilmek için giriş yapmanız gerekmektedir.


Ghost is Here

Lynsey Addario

Houston kentinin banliyösünde yaşayan, petrol proje müdürlüğünden emekli Airaj Jilani, Elvis Presley rolünde gösteri yapıyor. Pakistan’da geçen çocukluğundan bu yana onun hayranıymış. “Ben Elvis hayranıydım. Erkek kardeşim The Beatles hayranıydı,” diyor. 1978’de Presley’nin Memphis’teki (Tennessee) Graceland malikânesini gezmiş; ertesi yıl da Teksas’a taşınmış.

Lynsey Addario

Michigan, Dearborn’da, İslamcı radikallerle çatışırken ölen Iraklı bir polisin yakınları geleneksel cenaze töreninde.

Lynsey Addario

Geçen yıl Ramazan ayı sonunda, Kaliforniya, Anaheim’daki Angel Stadyumu’nda kılınan bayram namazına yaklaşık 20 bin Müslüman katıldı. ABD Müslümanları genellikle bayramı en güzel giysileriyle karşılıyor. Bayram namazı üç gün sürecek kutlama ve ziyafetlerin başladığını müjdeliyor. ABD’de işverenler ve okullar genellikle bu bayram günlerini tatil etmiyor, bu nedenle de çoğu Müslüman bayramı kutlamak için izin almak zorunda kalıyor.

Lynsey Addario

İmam Jamil Bastress, Pennsylvania’daki manevi konaklama merkezi Farm of Peace’in (Barış Çiftliği) hem imamı, hem de çobanı. Gerektiğinde helal kasaplığı da o yapıyor. Buradaki amaçlarının Dünya’yı ve birbirlerini sevmek olduğunu söylüyor. Bu küçük Sufi cemaatinin çoğu üyesi gibi Bastress de Müslümanlığa sonradan geçmiş.

Lynsey Addario

Afgan kökenli Amerikalı gençler, Kaliforniya, Maywood’da helal dana ve tavuk etli çeşitleriyle bilinen pizzacı Big Al’s Pizzeria’da yemeklerinin keyfini çıkarıyor. Gruptakilerin kimisi arkadaş, kimileri ise yeni tanışıyor; İran yeni yılı olan ve bahar ekinoksuna denk gelen Nevruz’u kutlamak için Los Angeles bölgesine gelmişler.

Lynsey Addario

Geleneksel bir Bengal düğününün ardından damat Tazer Khan, üç erkek kardeşinin eşleri –Papia Jeani, Fatima Koli ve Ferdous Akthar– ile Michigan, Roseville’ deki Athena Davet Salonu’nda sahneye çıkmış, gelinin fotoğraf çekimi için onlara katılmasını bekliyor.

Lynsey Addario

Abdelrahman Abdelaziz (soldaki) her sabah New York’un West Village semtindeki 18. itfaiye birliğinin istasyonunda komşuları selamlıyor. Filistin kökenli bu Amerikalı, teşkilatta çavuş rütbesinde ve kendini biraz da dininin elçisi gibi görüyor. “Bütün Müslümanların terörist olmadığını göstermek istedim,” diyor. “Topluma faydalı insanlarız biz.”

Lynsey Addario

Michigan, Hamtramck’ta çocuklar serinletici lezzetleri tatmak için dondurma arabasının etrafını sarmış. Bu mahalledeki çoğu çocuğun ailesi Yemen’den gelmiş. Detroit’in kuşattığı bu kentte nüfusun (21 bin 750) çoğu Müslüman ve kent konseyinde de Müslümanlar çoğunlukta.

Lynsey Addario

Michigan, Hamtramck’ta çocuklar serinletici lezzetleri tatmak için dondurma arabasının etrafını sarmış. Bu mahalledeki çoğu çocuğun ailesi Yemen’den gelmiş. Detroit’in kuşattığı bu kentte nüfusun (21 bin 750) çoğu Müslüman ve kent konseyinde de Müslümanlar çoğunlukta.

Lynsey Addario

Marya Ayloush internetten satış yapan tesettür giyim markası Austere Attire için Los Angeles’ta yapılan moda çekimlerini yönetirken gülüyor. Ayloush bu fotoğrafları ürünlerini sosyal medyada ve web sitesinde pazarlamak için kullanacak. Dindar kadınlar için muhafazakâr giyim üretme işi, ABD’de sıçrama yaptı.

GİRİŞ YAP

Kullanıcı adı ve şifrenizle giriş yapabilirsiniz.

Şifremi Unuttum Üye Olmak İstiyorum

İletişim İzni Koşullarını okudum, kabul ediyorum.
Zaten üyeyim

Lütfen kayıtlı email adresinizi giriniz.

Geri Dön

VEYA