Buzda Tek Başına
Lir fokları, daha iki haftalıkken yalnız yaşamaya başlarlar.
Doğduktan bir gün sonra, bu yeni doğmuş lir fokunun sarımtırak kürkü, etrafındaki kar ve buz örtüsü kadar beyaz görünecek. Sadece iki hafta sonra, kürkü dökülmeye başlayacak. Daha koyu renkli ve benekli bir deri ortaya çıkacak. Aynı zamanda, annesi ona bakmaktan vazgeçecek ve denize dönerek, bebeğini tek başına bırakacak. Artık küçük fokun kendi başının çaresine bakma vakti geldi. Buzun ortasında, kendi kendine yüzmeyi, yiyecek bulmayı ve yırtıcı hayvanlardan korunmayı öğrenecek. Çaresiz görünen iki haftalık bir fok yavrusunun kendi başına varlığını sürdüreceğine inanmak zor. Hele, Kuzey Atlas Okyanusu'nun buzdan dünyasında. Ama fok yavruları bunu yapıyor. Nasıl mı? Kürkleri, yağları ve içgüdüleriyle.
Hamile bir dişi fok doğurmaya hazır hale gelince, denizden buzların üstüne çıkar. Orada, kendisi gibi onbinlerce dişiyle birlikte 9 kiloluk bir yavru doğurur.
Yeni doğan bir fok yavrusu sıskadır.
Beyaz kürklü ceketi onu donmaktan kurtarır.
Kürkünün her kılı saydamdır. Böylece güneş ışığı derisine ulaşabilir. Fokun vücudu güneşin ısısını emer.
Kürk de bu ısıyı tutarak yavrunun sıcak kalmasını sağlar.
Yeni doğduklarında onlara “beyaz kürklüler” denir. Beyaz kürklüler, yağ açısından inek sütünden 10 kat daha zengin bir süt emerler. Yavru günde ortalama iki kilo alabilir (Sen ise bir yılda iki kilo belki alabilirsin). Ağırlığının büyük kısmı, yağlardan oluşur. Yavru 12 günlük olunca, yaklaşık 36 kiloya ulaşır. Artık zamanı gelmiştir. Annesi onu aniden terk eder ve bir daha da geri gelmez.
FOKLARIN GELECEĞİ
Lir fokları okyanusta katil balinalar ve köpekbalıkları gibi yırtıcı hayvanlarla karşı karşıya kalırlar. Foklar ayrıca kürklerinin, etlerinin ve yağlarının peşinde olan insanlara da av olurlar. Yasalar, avlanabilecek fok sayısını sınırlamıştır. Ayrıca, avlanma sadece gri kürklüler ve daha büyük foklarla sınırlıdır.
Yıllardır lir foklarının avlanması konusunda pek çok tartışma yaşanıyor. Çoğu kişi, yasal sınırın düşürülmesini istiyor. Diğerleri ise, avlanmaya tamamen son verilmesini talep ediyor. İyi haber şu ki, tür olarak lir fokları, yok olma tehlikesi altında değil. Lir foku nüfusunun korunması ise herkes için en iyisi.
Hızla büyüyen bir lir foku yavrusu, görüntüsünü uzun süre korumaz
| |
|
|
| |
1 GÜNLÜK
Sarı kürklü Soluk sarı renktedir. Çünkü kürkü annesinin rahmindeki sıvılarla lekelenmiştir. |
|
| |
|
|
| |
5 GÜNLÜK
Beyaz kürklü Güneş, kürkünün rengini açar. Böylece fokun kürkü kar beyaza dönüşür ve yaklaşık iki hafta öyle kalır. |
|
Konunun devamını National Geographic KIDS dergisinde bulabilirsin.
|