Sürünün Gücü @ National Geographic Türkiye

Sürünün Gücü

Temmuz 2007

Konu Ana Sayfa

Mercek

Görev Başında

Ayrıntılı Bilgi

"Bunları Biliyor muydunuz" bölümünde National Geographic dergi ekibi en iyi kaynaklarını sizinle paylaşıyor. Araştırma Bölümüne teşekkürlerimizi sunuyoruz.

Kısayollar:

Bunları Biliyor muydunuz?

İlgili Linkler

Kaynakça

NGS Kaynakları

Bunları Biliyor muydunuz?

Sürü aklı daha şimdiden, alınan verimi yükseltmek amacıyla şirketler, yer ve hava robotları geliştirmek amacıyla ordular tarafından kullanılıyor. Kısa bir süre sonra da sabah işe gidişinizi kolaylaştırabilir, havaalanından çıkışınızı hızlandırabilir veya kötü havada uçağınızın rotasını belirleyebilir. Hava ve yer trafiği kendi kendine örgütlenen bir sistemdir ve karınca tarzı yiyecek arayışı ya da sürü davranışı modellerine (bazı durumlarda verilen başka bir adla "etmen tabanlı" modellere) çok iyi uyar. Etmen, yakın çevresindeki ortama dayanarak kararlar alan tekil birimdir. Örneğin, araba sürücüsü ya da uçak pilotu olarak siz de böyle bir birim oluşturursunuz. Siz ve diğer sürücüler hava koşullarına ya da birbirinizin hareketlerine göre hızınızı hesaplarsınız. Arabanızın yolda karşılaşacağınız tüm değişkenlere göre belirlenmiş bir algoritmayla çalışması ve diğer arabaların da aynı şeyi yapması halinde, herkes hızını ya da rotasını buna uygun olarak ayarlayabilir ve böylece trafik daha düzgün akabilir. Hiç kuşkusuz, arabanızın kontrolünü bir makineye bırakmayı hayal etmek zordur; bu nedenle ikili bir sistemin kullanılması daha yüksek bir olasılıktır: Araba, yaptığı durum hesaplamasından hareketle tavsiyede bulunacak ve bunu onaylamak ya da geçersiz kılmak elinizde olacak. Buna karşılık, hava trafiği zaten havaalanı kontrolörlerinin yönlendirdiği yukarıdan aşağıya bir sistemle sıkı biçimde düzenleniyor. Ama araştırmacılar uçakların güvenli ve randımanlı biçimde kendi kendilerine örgütlenmelerinin mümkün olup olmadığını anlamak amacıyla etmen tabanlı sistemlere dayalı testler yürütüyor. Günümüzde özellikle uçakların birkaç dakikalık aralarla iniş yaptığı en işlek havaalanlarında sefer sayısının artmasıyla birlikte, her uçağın tek bir kontrol noktasından tekil bir temelde izlenmesi yerine, uçakların tıpkı kuşlar gibi (ama arada daha fazla mesafe bırakarak) sürü halinde davranması daha güvenli olabilir. Böyle bir durumda hareketlerin diğer uçaklarla belli bir yakınlıkta kalacak şekilde ayarlanması, daha çabuk inişlere ve kalkışlara olanak verecektir. Öte yandan, karınca gibi rota belirleme algoritmaları uçakların kötü havalarda uçarken veya kabalık havaalanlarına inerken çabuk ve güvenli yollar bulmalarını sağlayabilir. Yani, bir sonraki trafik sıkışıklığında veya uçak seferi ertelenmesinde bu konuya bolca kafa yorabilirsiniz. -Elizabeth Snodgrass

Sayfa Başı

İlgili Linkler

Boidler
www.red3d.com/cwr/boids/
Craig Reynolds’ın 1986’da ortaya koyduğu etmen tabanlı model -bu örnekte “boid” adı verilen özerk birimlerin kendi kendine örgütlenen tek bir büyük grup halinde etkileşime girebileceğini gösteren model- karmaşık grup eylemlerinin basit yerel kurallardan doğmasının klasik bir örneğidir. Videolar ve birçok web linkinin yer aldığı bu site, sürü teorisine ilgi duyan herkesin başvurması gereken bir kaynak.

100 Robot Projesi
www.ai.sri.com/centibots/
SRI International’ın proje hakkında daha geniş bilgi edinebileceğiniz bu web sitesinde, robotların teknik tasarımıyla ve deneylerle ilgili bölümler yer alıyor. Ayrıca robotları çalışırken görebilir ve videolarla deneme serileri hakkında bilgi edinebilirsiniz.

MIT Kolektif Akıl Merkezi
http://cci.mit.edu
MIT 2006 sonbaharında yeni Kolektif Akıl Merkezi’ni şu soruya cevap bulmak amacıyla açtı: “İnsanlar ve bilgisayarlar şimdiye kadar bireylerin, grupların ya da bilgisayarların yaptığından daha akıllıca ve kolektif davranacak şekilde nasıl birbirine bağlanabilir?”

Kalabalık Dinamikleri
www.crowddynamics.com
Dr. Keith Still sıkışma ve çiğneme gibi izdiham felaketlerini önlemek veya en azından asgari düzeye indirmek açısından, büyük insan gruplarının nasıl birlikte hareket ettiğini ve kamu alanlarını yeniden tasarlarken nasıl bir yol izlenmesi gerektiğini öğrenmek amacıyla kalabalık dinamiklerini inceliyor. Araştırmaları sonunda bulduğu çok ilginç geometrik düzenlerin görüntülerini bu sitede bulabilirsiniz.

Stephen Strogatz: Kim Takar Ateşböceklerini?
www.edge.org/3rd_culture/strogatz03/strogatz_index.html
Kaos teorisinin önde gelen uzmanlarından Stephen Strogatz’la yapılan ropörtaj, doğanın düzenine duyduğu hayranlıkla böyle bir araştırma kariyerine nasıl yöneldiğini ortaya koyuyor.

Denetim Dışı
www.kk.org/outofcontrol/contents.php
İnsanı düşünmeye yönelten ve bu adreste bölümleri kısaca tanıtılan Out of Control: The New Biology of Machines adlı kitap, sürü teorisinin ötesine geçerek insanlığın yararlandığı başka biyolojik sistemleri de ele alıyor.

Sayfa Başı

Kaynakça

Bonabeau, Eric ve Christopher Meyer. “Swarm Intelligence: A Whole New Way to Think About Business”, Harvard Business Review (Mayıs 2001), 108.

Buhl, J., D. J. T. Sumpter, I. D. Couzin, J. J. Hale, E. Despland, E. R. Miller ve S. J. Simpson. “From Disorder to Order in Marching Locusts”, Science (2 Haziran 2006).

Dorigo, Marco ve Thomas Stutzle. Ant Colony Optimization. MIT Press, 2004.

Gordon, Deborah M. “Control Without Hierarchy”, Nature (Mart 2007).

Heuer, Karsten. Being Caribou. The Mountaineers Books, 2005.

Parrish, Julia K. ve arkadaşları. “Self-Organized Fish Schools: An Examination of Emergent Properties”, The Biological Bulletin (Haziran 2002).

Seeley, Thomas D., P. Kirk Visscher ve Kevin M. Passino. “Group Decision Making in Honey Bee Swarms”, American Scientist (Mayıs-Haziran 2006), 220.

Surowiecki, James. The Wisdom of Crowds. Anchor Books, 2004.

Sayfa Başı

NGS Kaynakları

Chadwick, Douglas H. “Kambur Balinalar: Aşağıda Neler Olup Bitiyor?” National Geographic Türkiye (Ocak 2007), 124-145.

Jerome, Kate Boehm. Animals and Their Adaptations. National Geographic Books, 2006.

Moffett, Mark W. “Ordu Karıncaları”, National Geographic Türkiye (Ağustos 2006), 140-153.

Peters, Jennifer. “Penguins March On”, National Geographic Explorer! (Kasım/Aralık 2005), 2-5.

Price, Sean. “Robot World: How Artificial Intelligence Will Change Your Life”, National Geographic Kids (Ocak/Şubat 2003), 28-30.

Hogan, Linda. Sightings: The Gray Whales’ Mysterious Journey. National Geographic Boos, 2002.

Skelton, Renee. “Going the Distance: Thousands of Miles Don’t Stop Monarchs”, National Geographic World, (Aralık 1999), 32-33.

Fisher, Allan C., Jr. “Mysteries of Bird Migration”, National Geographic (Ağustos 1979), 154-193.

Sayfa Başı

Türkiye Yolculuğu 1909-2003

Yayımlanmamış En iyi 100 Fotoğraf

Keşif

Traveler

Dijital Fotoğraf

Son Çığlık