El Alto’daki halka açık en büyük spor salonunun pencerelerinde günışığı yerini gölgelere bırakırken, tribünlerdeki yüzlerce insan giderek sabırsızlanıyor. İki saatten uzun bir süredir buradalar; spor salonunun tam ortasında nefes kesici güçleri ve becerilerini sergileyen bir dizi artista’ya laf atıyor, ıslık çalıyor, tezahürat yapıyorlar. Ancak saat giderek ilerliyor ve bangır bangır disko müziğine rağmen, bu curcunanın arasında yere vurulan ayaklar, sabırsız ıslıklar duyuluyor: “Onları getirin!” Müziğin sesi yükseliyor, ıslık sesleri de; havada her an bir isyan patlak verecekmiş duygusu hâkim, nihayet salonun ışıkları yanıp sönüyor ve müzik, modern bir Bolivya huayño’sunun çunka–çunka ritmine geçiyor. Spiker mikrofonda heyecanlı, soyunma odalarına uzanan perdeler aralanıyor ve gecenin yıldızları “Şehvetli Yolanda” ile “Kötü Claudina” coşkulu alkışlar eşliğinde izleyicilerle buluşuyor.
İzleyiciler arasındaki çok sayıda Aymara kökenli kadın gibi, Yolanda ve Claudina da Andlar’ın geleneksel modasına uygun şekilde, çok şıklar: Kat kat iç eteklerin üstüne giydikleri parıltılı etekler, gözalıcı takılarla tutturulmuş nakışlı şallar, melon şapkalar… Tribünlerin önünden kraliyet ailesinin üyeleri gibi geçip hayranlarını prenseslerin kibar tebessümüyle selamlarken, zarifçe kıvrılıp el sallarken, spot ışıklarının altında kostümleri ışıldıyor. Ve müzik susuyor. Bu, kadınların kendilerini, saatlerdir odak noktası olan ringe atmaları gerektiğini belirten işaret. Çabucak şapkalarını, şallarını tutturdukları takıları çıkarıyorlar ve…! Claudina, Yolanda’ya bir tane çakıyor; Yolanda, Claudina’yı tokatlıyor, Claudina kaçmaya çalışırken Yolanda onu saç örgülerinden yakalıyor, çeviriyor ve BAM! Claudina havada dönüyor, etekleri ve saç örgüleri havada uçuşuyor, sırtüstü mindere çakılıyor, sudan çıkmış balık gibi nefes nefese. İzleyiciler deliye dönüyor.
Bolivya güreşinin çılgın dünyasına hoş geldiniz. Deniz düzeyinden 3 bin 900 metre yukarıdaki soğuk, çorak, konfordan uzak El Alto (“yüksek nokta”) kentinde, çoğu son 30 yıl içinde ülkenin kırsal kesimlerindeki yaygın sefaletten kaçıp buraya gelen bir milyon insan yaşıyor. Şanslı olanlar, El Alto’nun tepeden baktığı başkent La Paz’da düzenli bir iş sahibi. Çoğu giysi, soğan, korsan DVD, Barbie bebek, araba aksamı veya ritüellerde kullanılan kurutulmuş küçük memeli hayvanlar satıyor. Kent halkının (alteños) en yoksul kesimi, ağır işçi olarak çalışıyor. Ve kentin tüm sakinleri amansız trafikle, süregiden yakıt ve su sıkıntısıyla, bedeni tüketen işlerin getirdiği bitkinlikle, aşılması zor olumsuzluklarla boğuşuyor. Mesaileri bittiğinde eğlenme ihtiyacı duyuyorlar, eğlenmek istedikleri zaman da ne yapacakları hiç belli olmuyor. Son zamanlardaki eğlenceleri, sıradışı bir görsel şölen sunan cholitas luchadoras –dövüşen çolitalar. Meksika’ya özgü lucha libre serbest dövüş gösterisinin Bolivya uyarlamasına can veren bu gösteri, güreş karşılaşması ve kargaşa karışımı duygu yüklü bir oyun.
