| |
|
Son Neandertal
Ekim 2008
|
"Bunları Biliyor muydunuz" bölümünde National Geographic dergi ekibi en iyi kaynaklarını sizinle paylaşıyor. Araştırma Bölümüne teşekkürlerimizi sunuyoruz.
|
|
|
Bunları Biliyor muydunuz?
Marisa Larson
Zeki ve dayanıklı bir insan türü olan Neandertaller 200 bin yıl kadar önce Avrasya'da yaşıyorlardı. Derken, 28 bin yıl kadar önce son Neandertal öldü. Türün soyunun yok oluşuna neyin yol açtığı kesin olarak bilinmiyorsa da, bu durum büyük olasılıkla iklim değişimi ve yaklaşık 45 bin yıl önce modern insanların bölgeye varışı gibi etkenlerin bir araya gelmesinin sonucuydu.
Neandertal ve modern insan tarihlerindeki yaklaşık 15 bin yıllık örtüşme nedeniyle, birçok kişi aralarında birleşme olup olmadığını merak ediyor. Böyle bir şey mümkün. Ama DNA incelemeleri Neandertallerin aslında ayrı bir tür olduğunu ve günümüz insanlarında Neandertal DNA'sının hiçbir izine rastlanmadığını gösteriyor. Bununla birlikte Neandertaller insanlarınkine benzeyen, ama ayrı bir evrim çizgisi izleyen bazı genlere sahipti. İspanya ve İtalya'da bulunmuş Neandertal kalıntılarına ait DNA'ları inceleyen uzmanların ayrıştırdığı MC1R adlı pigmentleme geni, bazı Neandertallerin kızıl saçlı, açık tenli ve olasılıkla çilli olabileceğine işaret ediyor. Ancak bu gen şimdiki kızıl saçlı insanlarda bulunana benzemiyor. Uzmanlar Neandertallerde konuşma ve dil için gerekli FOXP2 geninin bulunduğunu ve üstelik bunun modern insandaki genle tıpatıp aynı olduğunu da saptamış bulunuyor. Bizim gibi konuşmayı başarıp başaramadıkları bilinmiyor; ama bu bulgu en azından konuşmayı sağlayacak genetik kapasitelerinin varlığını gösteriyor.
Uzmanlar Neandertal genomunun üç milyar harflik diziliminin haritasını bu yılın sonuna doğru tamamen çıkarmış olacak. Neandertaller günümüz insanlarının en yakın tarihöncesi akrabaları -onlarla gen farklılığımız ancak yüzde 0,5'i buluyor. Uzmanlar Neandertal genom haritasını çıkarma yoluyla, modern insanın evrimi ve beyin gelişimi hakkında yeni şeyler öğrenmeyi umuyor. Bu konular arasında dik yürüme ve karmaşık diller edinme gibi kilit özellikleri nasıl kazandığımız konusu da yer alıyor Neandertallerin görece gelişkin yaratıklar olmakla birlikte, modern insanların daha yüksek düzeydeki akıl yürütme işlevlerinden yoksun oldukları sanılıyor. Çalışmada görevli uzmanlardan biri olan Jonathan Rothberg, "Neandertal [genomu] elimizde olunca, bize daha üstün bilişsel becerileri kazandıran küçük orandaki farklılıklara gerçekten aşina olabileceğiz," diyor. "Neandertal [genomu] kutuyu açmış olacak. Sorunun yanıtını vermezse de, daha üstün bilişsel işlevlerin hepsini anlamak için nereye bakmamız gerektiğini gösterecek"
|
Sayfa Başı
|
Kaynakça
Hall, Stephen S. "Son Neandertal", National Geographic Türkiye (Ekim 2008), 80-103.
Green, Richard ve arkadaşları. "Analysis of One Million Base Pairs of Neanderthal DNA", Nature (16 Kasım 2006).
Lalueza-Fox, Carles ve arkadaşları. "Neandertal Evolutionary Genetics; Mitochondrial DNA Data From the Iberian Peninsula", Molecular Biology and Evolution (2 Şubat 2005).
Moulson, Gier. "Neanderthal Genome Project Launches", MSNBC, 20 Temmuz 2006.
Noonan, James ve arkadaşları. "Sequencing and Analysis of Neanderthal Genomic DNA", Science (17 Kasım 2006).
|
Sayfa Başı
|
|
|
|
|
|
