<span>Cahide Sonku: Türk sinemasının ilk kadın film yönetmeni ve yapımcısı</span><br /><br /><b>İstanbul Kadın Müzesi Arşivi</b>
Cahide Sonku: Türk sinemasının ilk kadın film yönetmeni ve yapımcısı

İstanbul Kadın Müzesi Arşivi

Kadının Osmanlı İmparatorluğu’ndan Türkiye Cumhuriyeti’ne uzanan zorlu yolculuğunda alanlarında tarih yazan isimler… 

Öncü kadınlar bize, kadınların çeşitli meslek alanlarındaki hayatlarını gerçekleştirme ve değiştirme öykülerini verir. Bu öyküler aynı zamanda kadınların kamusal alanda varlık göstermelerinin ve toplumsal yaşamı kendileri ile birlikte dönüştürme mücadelelerinin de öyküleridir. Bize kadınların kendi hayatlarını değiştirmede verdikleri mücadele ve özgüveni gösterirler. Bu öyküleri okuyan biz kadınlar ise aynı gücü hisseder, bize aktarılan özgüveni yaşarız. Türkiye’de kadının özgürleşmesinin ve görünürlüğünün yolunun açılmasına sayısız kadın katkıda bulundu ve bulunuyor.

Seçkimiz kaynak, belge ve sayfa kısıtlılığı nedeniyle doğal olarak sınırlılık arz ediyor. Oluşturduğumuz bu listede Türkiye’nin çok kültürlülüğünün yansıtılmasına ve farklı mesleklerin kapsanmasına olabildiğince çalışıldı. Yazar, tiyatrocu, şair, gazeteci, sinema yönetmeni, fotoğrafçı, dergici, akademisyen gibi Türkiye’nin kültür, sanat ve akademi yaşamına öncülük eden kadınlara yer verildi.

Yine de kaynak açısından 30 yıl öncesine kıyasla hayli
şanslıyız. Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı ile onun kadın
özel arşivleri ve ayrıca İstanbul Kadın Kültür Vakfı ile onun sanal “ilk”ler
sergisi gibi kaynaklar sayesinde kadın öncüleri gösteren bilgi ve fotoğraflara
ulaşmak giderek daha mümkün kılınıyor. <br><br>

Kadın tarihi çalışmalarıyla kadına tarihin özneleri olarak
bakılır. Çeşitli tarihsel dönemlerde kadının toplumsal, siyasal, kültürel ve
ekonomik yapılardaki türlü deneyim biçimleri görünür kılınır. Dönemin/yerelin
özgünlüğü ve koşulları, dinamik çeşitliliği önemsenir. Kadın tarihinde iktidar,
bilgi, kimlik konularına odaklanılır; kesişimsellik kavramı dahil edilerek
cinsiyet, sınıf, cinsellik, ırk, etnisite, ulus gibi eksenler irdelenir.
Kadınların geçmişleriyle bugünleri arasında süreklilik kurulur, bellek
kazandırılır. Bunlar yapılırken kadını baskılayan patriarka sarsılır, kadın hak
mücadelesinden, mesleklerinde öncü kadınlara, emekçi kadınlara değin yaşam
öyküleri ve var olma biçimleri ortaya koyulur.